ŚLADAMI WYBITNYCH POLAKÓW

Wilno otrzymało powołanie do braterskiego współistnienia chrześcijan i ludzi innych wyznań, którzy modlą się w różnych językach i czują się dziedzicami różnych, choć po części wspólnych tradycji historycznych - powiedział  Jan Paweł II podczas swego pobytu w Wilnie w 1993 roku.

 

Rzeczywiście, Wilno zawsze było wielokulturowym, wielowyznaniowym miastem, czyli „kresowym tyglem narodowości, wierzeń, języków, tradycji, z tej ludzkiej mozaiki, w której od wieków mieszały się sprawy Polaków, Litwinów, Żydów, Białorusinów, ba, nawet Tatarów. Kłócili się ze sobą, godzili, żenili, znów się kłócili, bili się między sobą, potem znów żyli w zgodzie, zwłaszcza wtedy, gdy trzeba było bronić wspólnej skóry. A amatorów na Wilno nie brakowało - i z lewa, i z prawa“ – tak trafnie o Wilnie mówi aktor Zygmunt Kęstowicz. W innym miejscu wspomniany aktor dodaje:

I tak, wiek po wieku, powstała szczególna grupa ludzi, którą dziś można by nazwać wileńską diasporą. Rozproszyły nas losy po całym świecie, i czy będziemy ją nazywać diasporą litewską czy polską - nie przestanie być naszą, wileńską. Został nie tylko sentyment, nie tylko! Wiara została i pamięć. Wileńskie pochodzenie –  to więcej niż korzenie. Zagmatwaną wielonarodową historię Wilna najlepiej określa słowo bizarre.

Często spotykam ludzi, którzy opuścili tą ziemię. Przyjeżdżają ze swoimi dziećmi, wnukami, prawnukami. Przechodzą „trasami” dom-szkoła, Cielętnik-Rybaki, Zwierzyniec-Ostra Brama, Park na Zakręciu-Łosiówka i innymi. Nie podjeżdżają transportem. Idą na piechotę jak 30, 40 czy 50 lat temu.  Spotykam też ludzi z całego świata, którzy opuścili Wilno w czasie wojny i po wojnie. Niektórzy dopiero teraz odważają się tu przyjechać. Opowiadają mi historie, które można złożyć do jednej książki o nazwie „Wilno losem przyznaczone”. 

 

Z Wilnem swój los rozdzielili:

  • Poeci i pisarze: Adam MickiewiczJózef Ignacy Kraszewski, Juliusz SłowackiCzesław Miłosz, Władysław Syrokomla, Tadeusz Konwicki, Konstanty Ildefons Gałczyński, Teodor Bujnicki, Romain Gary (Roman Kacev), Mojżesz Kułbak, Kazimierz Sarbiewski
  • Kompozytorzy i muzycy: Stanisław Moniuszko, skrzypek Jasza Heifec, słynny śpiewak operowy Bernard Ładysz. Z Wilna pochodzi rodzina piosenkarki Maryli Rodowicz.
  • Fotografowie: Jan Bułhak, Józef Czechowicz, Stanisław Fleri
  • Politycy i dowódcy: Józef Piłsudski, Lucjan Żeligowski, Feliks Dzierżyński, Piotr Stołypin, Mikołaj Radziwiłł Czarny, Mikołaj Radziwiłł Rudy, Jan Karol Chodkiewicz
  • Malarze: Franciszek Smuglewicz, Kanuty Rusiecki, Bolesław Rusiecki, Szymon Czechowicz, Samuel Bak, Wincenty Śleńdziński, Janina Dłuska, Jan Rustem, Józef Balzukiewicz, Łucja Bałzukiewicz, Iwan Trutniew
  • Botanicy: Żan Emanuel Żiliber, Dżordż Foster, Stanisław Bonifacy Jundziłł
  • Chemicy: Jędrzej Śniadecki
  • Lekarze: Józef Frank, Kazimierz Pelczar
  • Naukowcy i profesorowie: August Becu, Leon Borowski, Kazimierz Siemienowicz, Bogumił Ernest Grodek, Hieronim Stroynowski, Euzebiusz Słowacki, Marcin Śniadecki, Zygmund Liauksmin
  • Historycy: Joachim Lelewel, Juliusz Kłos
  • Powstańcy: Zygmund Sierakowski, Konstanty Kalinowski, Stanisław Iszora, Emilia Plater, Tadeusz Kościuszko, Jakub Jasiński, Tomasz Wawrzecki, Antoni Mackiewicz
  • Duchowni: Piotr Skarga, Jakub Wujek, Walerian Protaszewicz, Romuald Jałbrzykowski, Józefat Kuncewicz, św. Andrzej Bobola, Jan Cieplak, Ignacy Masalski, Konstanty Kazimierz Brzostowski, Jan Nepomucen Kossakowski, Jerzy Matulewicz, Wincenty Kluczyński, Andrzej Rudamina
  • Architekci i rzeźbiarze: Wawrzyniec Gucewicz, Jan Krzysztof Glaubitz, Antoni Wiwulski, Marek Antokolski, Kazimierz Jelski, Karol Podczaszyński, Marcin Knackfus, Michał Szulc, Bolesław Balzukiewicz
  • Matematycy i astronomi: Tomasz Żeromski, Marcin Poczobut, Jan Śniadecki 
  • Mecenasi: Józef Montwiłł
  • Drukarze: Józef Zawadzki, Kazimierz Wilczyński

 

Urodzony w Wilnie, w Nowej Wilejce, wychowany w Kolonii Wileńskiej poeta Tadeusz Konwicki kiedyś mówił:

Czasami, żeby dodać sobie wartości, ludzie wymyślają różne pochodzenia. A dla nas wystarczy powiedzieć, że się jest z Wilna.

 

Opinie

Дякуємо екскурсоводу за чудову екскурсію старим містом Вільнюса для українських біженців війни. Дуже дякую. Екскурсія була для українських матерів.

Олеся

Zostańmy w kontakcie

Wybierasz się na wycieczkę do Wilna, Trok, Kowna i potrzebujesz przewodnika? A może jesteś przedsiębiorcą i potrzebujesz jakiejś pomocy na Litwie? Zachowaj kontakt lub podziel się ze znajomymi. Na bieżąco zapraszam do śledzenia aktualności na Facebooku

Renata Kuszlewicz Jasilionienė
Tel.: +37067708262
mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
e-strona: www.przewodnik-wilno.lt